Eğitimler Ve BölümlerHavacılık EğitimleriHavadan Bilgiler

Kara Kutular Nedir, Ne İşe Yarar? Detaylı Rehber!

Kara Kutu Tarihi

1953 Yılında dünyanın ilk ticari jet yolcu uçağı düştüğünde inceleme yapan ekipler, bilgiye ulaşmakta büyük zorluk çektiler. Uçak enkazından geriye kalan parçalar, kazayla ilgili yeterli veriyi yetkililere sağlamıyordu. Kazayı inceleyen ekip arasında çalışan Warren, kara kutu fikrini ilk kez 1953 yılında bu kazanın incelemesi yaparken ortaya attı. Uçak düşmeden önce uçak içinde söylenenleri ve uçağın verilerini kaydeden bu kutunun ilk prototipi ‘’ARL Uçuş Hafıza Birimi’’ olarak isimlendirildi. Savaronna ekibi sizin için ‘’uçaklarda kara kutular ne işe yarar?’’ sorusunu detaylı bir içerikle cevaplandırdı.  

Yapılırken yüksek ısı, su basıncı ve çarpışmalara karşı dayanıklı olması hedeflenen kara kutuya, 1957 yılına kadar kimse yeterli ilgiyi göstermedi. 1957 Yılında ABD menşeili Boeing kara kutuyu kullanmaya başladı.(Boeing 707) 2 Yıl sonra 1960’ta Avustralya’da sebebi bilinmeyen bir kazanın ardından Avustralya hükumeti kararıyla kara kutuların uçaklarda bulundurulması zorunlu kılındı. Kısa süre içerisinde Avustralya’yı diğer ülkeler takip etti.

Kara Kutular: Pilot Kabinindeki Konuşmaları Kaydeden Cihaz Nedir?

Modern dünyada kara kutular iki parçadan oluşmaktadır. Bunların ilki uçağın kanat kısmında bulunan kokpit ses kaydedicisi (cocpid voice recorder – CVR) ikincisi ise uçuş veri kaydedicisi (flight data recorder FDR) isimli parçadır.  Bu iki cihaz sayesinde uçak içerisinde

– Uçağın hızı
– Uçağın Yükseliği
– Uçağın Motor Isıları
– Kokpit ses kayıtları
– ve Diğer bütün uçak verileri

kaydedilmektedir.

Kara kutular çarpma sırasında en az zararı görmesi için kuyruk kısmında konumlandırılır. Havacılık tarihi verilerine bakıldığında, ilk kara kutular sadece pusula konumu, hız, zaman, alçalma bilgileri içeriyordu. 1960’da ABD hükümeti kararıyla kara kutular ses kaydetmek için yeniden tasarlandı. Kara kutu ilk kullanılmaya başladığı yıllarda manyetik bant kaydı alırken günümüzde kayıt için flaş belleklerden bildiğimiz katı hal teknolojisi kullanılıyor. Geçmişten bugünümüze yapılan yenilikler kara kutunun daha güvenilir bir kaynak olmasını sağladı.

Kara kutu isimi için birçok efsane internet ve gerçek dünya üzerinde konuşuluyor. En sık bilinen ise elbette kara kutunun verdiği haber nedeniyle ‘’kara’’ olarak adlandırılması. Kabul edilen gerçeğe göre ise 1942’de Veijo Hietala isimli uçak mühendisi tarafından üretilen ‘’Mata Hari’’ isimli kaydedici, kara kutuya ismini verdi.

Kara kutuların üzerinde yetkisiz kişilerin veri kaybına neden olmasını engellemek için ‘’Do not open’’ ‘’Açmayınız’’ yazar.

Kara Kutular Ne Kadar Dayanıklı?

Uçaklarda kullanılan kara kutular dayanıklılık için birbirinden farklı birçok testten geçiyor. Bu testlerden en bilinenleri;

– Tuzlu su testi
– Kimsayasal Korozyon
– Derin denizde ezici basınç noktaları
– Yangın Testleri

olarak bilinmektedir.

Kara kutular -55 ile + 70 derece sıcaklığa, -1000 ile 55.000 feet yüksekliğe dayanıklı olarak üretilir. Standart bir kara kutu 60 dakika boıyunca 1100 derece ateşe bile dayanabilir. 3400 gs’lik etkiye kadar dayanıklı olarak üretilir. Normal bir ölümlü trafik kazasında 50 – 75 gs arası bir kuvvet anı yaşanmaktadır.

Kara kutular üretilirken daha çok alüminyum tercih edilmektedir. Darbelerden korunması için çelik ya da titanyum koruma mutlaka kullanılmaktadır. Aynı zamanda yangın ya da donma gibi durumlarda kendini muhafaza edebilmesi için ısı yalıtım tabakalarına sahiptir.

Uçak kazalarının deniz, göl gibi alanlarda gerçekleştiğine sık sık şahit oluruz. Kara kutular suyla temas ettikten sonra 6 bin metre derinlikte bile sinyal vermeye devam eder.

Kara Kutu Maliyetleri Ne Kadar?

Kara kutular sahip oldukları standartlar ve işlevi nedeniyle oldukça yüksek maliyete sahiptir. Emekli uçakların kara kutuları daha sonra güvenlik ve megafon sistemlerinde kullanılmak üzere uyarlanmaktadır. Günümüzde bir kara kutunun maliyeti ortalama olarak 30000$(Otuz bin dolar) kabul edilmektedir.

Kara Kutu Hangi Renktir?

Kara kutu hangi renk sorusu birbirinden farklı platformlarda sık sık sorulur. Kara kutular turuncu renkten oluşur. İşin teknik boyutuyla ilgilenen uzmanlar bu cihaz için ‘’kara kutu’’ tabirini kullanmaz. Kara kutu kelimesi daha çok medya ve halk tarafından kullanılır.

‘’Kara kutu neden turuncu?’’ Sorusunun cevabı ise enkaz alanlarında ya da düştükleri herhangi bir alanda kutuların rahatça tespit edilmesi için turuncu renk kullanılır.
kara kutu rengi

Alternatifler Üretiliyor Mu?
Kara kutu havacılık tarihinde en eski cihazlardan birisi. Günümüze kadar sürekli gelişerek gelen bu cihazlar, ilk kullanıldığı tarihe göre tamamen farklı donanımlara sahip. Buna rağmen birçok havacılık firması kara kutuların yerini alacak yeni ar-ge çalışmaları yapıyor. Uçak kaza yaptığı sırada hemen uçaktan uzaklaşan, uçağın verilerini anlık aktarabilen, uçağın görüntüsünü anlık gönderebilen birçok sistem üzerinde çalışılıyor. Bu sistemler zaman zaman deneniyor olsa bile tam olarak kullanılan ya da beta versiyonu sunulan bir çalışma yok. Kara kutular maliyetli olsa bile uçağı uydu üzerinden bütün verileriyle izlemekten çok daha düşük bir maliyet sunuyor. Bu nedenle yapılan ar-ge çalışmalarının

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu