Havadan Bilgiler

G Kuvveti Nedir? G Kuvvetine Dair A’dan Z’ye Rehber

Gravitational Force ”Yerçekimsel Kuvvet” olarak adını sıkça duyduğumuz G Kuvveti, hayatın birçok alanında karşımıza çıkan bir kavramdır. Savaronna uzmanları bugün sizler için G Kuvvetine dair detaylı bir rehber hazırladı. Rehber içerisinde

  • G Kuvveti Nedir?
  • G Kuvveti Nasıl Hesaplanır?
  • G Kuvvetinin Etkileri Nelerdir?
  • G Lock Nedir?
  • İnsan Kaç G Kuvvetine Dayanabilir?
  • Çevremizde olan G Kuvveti Etkileri
  • Planck Kuvveti

    konuları başlık olarak satır arası içerisinde ise birçok bilgi bulunuyor. Siz de bu içeriğe yorum atarak G Kuvveti konusunda merakınızı giderebilir ya da bizimle tecrübelerinizi paylaşabilirsiniz.

G Kuvveti Nedir?

Hızlanma Ölçer(Akselerometre) adını verdiğiniz aletle ölçülen G Kuvveti, kütle çekimi anlamına gelen ”gravitational” kelimesinden gelmektedir.

Hızlanma ölçer ile ölçebildiğimiz hızlanma(ivme) değerlerine g kuvveti diyoruz. Bu ne anlama geliyor?

Cismin herhangi bir yön içinde, kendisine uygulanan kuvvet ile hızlanması ya da yavaşlaması sırasında ürettiği ağırlık değerine ”g kuvetti” diyoruz.
Ağırlık üretildiği sırada maruz kaldığımız hızlanma bir dirençle karşılaşır. Bu direnç katı-sıvı yüzler, hava kuvveti gibi şeyler olabilir.

Örneğin bir uçak havada kendisine uygulanan direnç nedeniyle G kuvvetine maruz kalır. Bu yüzden uçakta maruz kalınan G kuvveti sık sık konuşulur.

Fakat örnekler sadece uçakla sınırlı değil. G Kuvvetine bir arada ya da yukarda anlattığımız duruma uygun herhangi bir durum içerisinde maruz kalabiliriz. Genel olarak bilinen bir yanlışı bu noktada düzeltebiliriz.

Yörüngede bulunan uzay araçları sadece motorların çalıştığı sırada, koltuğun ürettiği dirençten dolayı g-kuvvetine maruz kalır. Koltuğun yok olduğunu düşündüğümüz durumlarda g kuvveti oluşmaz.

Sonuç olarak: G Kuvveti bir kuvvet ile harekete geçtikten sonra oluşan ağırlıktan / dirençten ortaya çıkar diyebiliriz.

G Kuvveti Nasıl Hesaplanır? Ağırlık = Kütle x (- kuvveti)

Dünya içerisinde kütle çekiminin altında yaşarız fakat buna rağmen hissettiğimiz 1 g kuvveti bulunur. Bunun nedeni tam olarak kütle çekimi değildir.

Ayaklarımızın altına aldığımız yüzeyin, dünyanın merkezine düşmemizi engellemesi için oluşturduğu kuvvetin sonucunda ortaya 1 g kuvveti çıkar. Bir kuvvetin karşısında direnç oluşmazsa g kuvveti yoktur. Bu noktada devreye sıfır g ”zero g” kavramı girer.

Uluslararası Uzay İstasyonu, Apollo gibi görevlerde yer alan Astronotlar dünya ya da ayın kütle çekimi altındayken sıfır g oluşması nedeniyle herhangi bir g kuvvetine maruz kalmaz.

Peki üzerimize uygulanan g kuvveti ayda nasıl hesaplanır? Dünyada olan ağırlığımız 100 kilo ise biz ayda bunu 16.6 kilogram olarak hissederiz. ( Şok diyet 🙂 ) Marsta ve Jupiterde yine farklı sonuçlar çıkacaktır.

G Kuvveti için formül şu şekildedir: Ağırlık = Kütle X (-g kuvveti)

  • 100g / 1000 m/s²: Saatte 100 KM hızla ilerleyen bir aracın bir duvara çarptığı sırada ortaya çıkan g – kuvveti.
  • 50g / 500 m/s²: Ölümle sonuçlanabilecek ani g-kuvveti
  • 18g / 180 m/s²: Yaramayla sonuçlanabilecek ani g-kuvveti
  • 9g / 90 m/s²: G-suit kullanan pilotların ortalama g kuvveti
  • 7,1g / 71 m/s²: Apollo’nun atmosfer girişi sırasında ortaya çıkan g kuvveti
  • +7g / +70 m/s² & -5g / -50 m/s²: Akrobasi planörü. (araca göre değişebilir)
  • 6.3 g / 60 m/s²: Lunaparklarda sık sık bu tarz G kuvvetlerine maruz kalırız. Bu ölçüm Roller Coaster için geçerlidir.
  • 300g / 3000 m/s²: Futbol toplarının maruz kaldığı maksimum darbe.

G Kuvveti İnsanı Nasıl Etkiler? İnsanın Maruz Kaldığı G Etkisi

G – Kuvvetine maruz kaldığımız zaman g kuvettinin yönü, süresi, şiddeti ve kuvvet merkezi son olarak ise vücut pozisyonumuz etkileme oranımızın değişmesine neden olur. Vücudumuzun uzun süreli G kuvvetine maruz kalmaya müsait olmadığını söylememiz gerekir. Birkaç dakika içerisinde 10-15g kuvveti insanın ölümüyle sonuçlanabilir.

The Expanse

Bu noktada aklımıza özel jet pilotları ya da askeri jet pilotları geliyor. Jet pilotları aldıkları eğitimle daha yüksek G kuvvetlerine dayanıklı hale gelirler. Normal bir insanın maruz kalacağı G kuvvetinden daha fazlasına jet pilotları kalabilir fakat bu yine de G kuvvetinin pilotlar için tehlikesiz olacağı anlamına gelmez.

Peki G Kuvveti artarken vücudumuz nasıl tepki verir?

  • G Kuvveti arttıkça beyine giden oksijen azalır.
  • Yüzde gerilmeler başlar.
  • Kasların gevşemeye başlar ve vücudu kontrol etmek zorlaşır.
  • Bayılırız.
  • Maruz kaldığımız kuvvetin süreci ve sertliğine göre sonuç ölüm olabilir.

Astronotlar yörüngeye hareket ederken maksimum 3G kuvvete maruz kalırlar. Bu bir F1 pilotunun ya da savaş uçağı pilotunun da maruz kalabileceği bir orandır. Astronotların özel kıyafetleri kuvveti azaltmakta faydalı olur.

G Lock Nedir?

G Lock kavramı, G kuvveti nedeniyle beyinde bulunan kanın aşağı çekilmesi ve oksijensiz kalınması olarak tanımlanabilir. Aşağıda yer alan Video’da bir pilotun yaşadığı G Lock durumunu görüntüleyebilirsiniz. (HASSAS GÖRÜNTÜLER İÇEREBİLİR)

İnsan Kaç G Kuvvetine Kadar Yaşayabilir?

İnsanın sürekli olarak maruz kalabileceği maksimum kuvvet 1G olarak kabul edilmektedir. Pilotlar bu konuda farklı eğitimlerle kısa süreli daha fazla G kuvvetleri için dayanıklı hale gelebilmektedir.

Bu zamana kadar en yüksek G kuvvetine maruz kalan insan, Roket kızağı olarak bildiğimiz Soğuk Savaş döneminde ABD kuvvetlerinin denemesi yaptığı araç içerisinde olmuştur. ABD Hava Subayı Eli Beeding gönüllü olarak katıldığı testte 82.6G’lik bir kuvvete maruz kalmıştır.

Maruz kalınan sürenin 1 saniyenin altında olması (0.04 sn) Eli Beeding’in ölmemesini sağlamış fakat subay iç kanamaya maruz kalmış ve uzun süre tedavi görmek durumunda kalmıştır.

Altta yer alan video Pilotlar için uygulanan bir G testi videosudur.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu