Gündeme Dair

Aşı Pasaportu: Havacılıkta Yeni Bir Döneme Mi Giriliyor?

2020 yılı, hem Türkiye hem de dünya açısından sağlık güvenliğinin yeniden düşünüldüğü oldukça kritik bir sene oldu. Bu senenin sonlarına gelirken, özellikle COVID-19 sebebiyle gündemdeki popüleritesini arttıran ‘’aşı pasaportu’’ kavramının ne anlama geldiğini, son dönemlerde bu kavramı neden daha çok duymaya başladığımızı ve aşı pasaportu kullanımının neler sağlayabileceğini inceleyeceğiz. Eğer siz de havacılık dünyasında özellikle yolcu taşımacılığı ile ilgileniyorsanız ve COVID-19’un bu alana getirdiği bu yeni kavramı derinlemesine incelediğimiz içeriğimizin devamına göz atın!

Aşı Pasaportu Nedir?

Aşı pasaportu, herhangi bir bireyin belirlenen aşı ya da aşıları olduğuna dair uluslararası uçuşlarda göstereceği bir belgedir. Son dönemlerde yeniden popüler olan bu kavram aslında sandığınız kadar yeni bir şey değil. Günümüzde pek çok ülkede, özellikle geçmişte deneyimlenen belirli bulaşıcı hastalıklara karşı aşı olma şartı seyahat etmek isteyenler için getiriliyor. Küresel yayılmanın önlenmesi amacıyla özellikle çocuk felci ya da sarı humma gibi hastalıklar için talep edilen aşı sertifikaları, aşı pasaportunun ta kendisidir.

covid pasaportu

Bundan 20 ile 30 yıl önce bile özellikle dünyayı dolaşan gezginler tarafından US Department of Health, Education and Welfare Public Health Services ya da ABD Sağlık, Eğitim ve Refah Halk Sağlığı Hizmetleri Bakanlığı tarafından talep edilen uluslararası aşı sertifikaları taşınmaya başlanmıştı. Bu dönemde belirli ülkelere girebilmek için gezginlerin aşı olduklarına dair bir kanıt sunmaları gerekiyordu ve söz konusu serfikalar bu kanıtı sağlıyordu.

Aşı Pasaportu Sağlık Güvenliğine Ne Gibi Avantajlar Sağlayacak?

Aşı olduğunuzu ve bulaşıcı hastalıklara karşı hazırlıklı olduğunuzu kanıtlamanın en kolay yollarından biri olan aşı pasaportları COVID-19 sebebiyle yeniden popüler olmaya başladı. Özellikle ABD’de bu alanda çalışan ve oldukça kıdemli olan bilim insanı Amesh Adalja’ya göre kimin aşılanıp aşılanmadığını anlamak ve aşılanmayanların küresel çapta bir salgın yayma ihtimalinin önüne geçmek için kullanılabilecek en iyi yöntemlerden bir tanesi aşı pasaportu yöntemi.

Bu süreç seyahat konforunu arttırabilir mi?

Elbette! Uluslararası standartlara göre bireyleri aşı gibi bir maddeyi vücutlarına almaya zorlamak legal olmayacaktır. Fakat ülkelerin sağlık kontrolü sağlamak ve sağlıklı vatandaşlar için güvenliği üst düzeyde tutmak için alabilecekleri önlemler var. Bu önlemlerde günün sonunda kişileri aşı olmaya teşvik edecek gibi görünüyor:

  1. Aşı pasaportuna göre aşı olmadığı belli olan bireyler seyahat süreçlerinde belirli bir süre zorunlu karantina ya da ek önlemleri kabul etmek zorunda kalacaklar. Bu da özellikle zaman kaybetmek istemeyenler ya da sık seyahat edenler için ciddi bir problem olabilir.
  2. Aşı pasaportuna göre aşı olanlar ise herhangi bir kısıtlama ya da tedbire maruz kalmadan sınır kapılarından kolayca geçebilecekler. Bu da uzun vadede daha fazla kişinin aşı olmayı tercih etmesine sebep olabilir.

Yeni Gelişmeler Ne Söylüyor?

aşı pasaportu nedir

Koronavirüs dolayısıyla uzun süredir kullanımda olan aşı sertifikalarına yeni bir ad konuldu: aşı pasaportları. Bu pasaportlar, takip edilebilir, erişilebilir, güvenli, standardize edilmiş, geliştirilebilir ve koordineli bir güvenlik önlemi anlamına geliyor. Ülkelerin, dolayısıyla bireylerin Koronavirüs’ten korunabilmesi için zorunlu ve tek uygulama olarak görünen aşı pasaportu uygulaması yakın zamanda kullanılmaya başlanabilir.

Aşı Pasaportu Yalnızca Uluslararası Seyahatlerde Mi Geçerli Olacak?

Koronavirüs’ün uluslararası seyahatler aracılığıyla küresel çapta yayılmasının engellenmesi maksadı ile aşı pasaportlarının kullanımı gündemde. Peki, bu pasaportların şehirlerarası seyahatlerde kullanımı mümkün olabilir mi? Elbette.

Yapılan araştırmalara göre, çok sayıda ülke, aşıların faz çalışmalarının tamamlanmasının ve bilimsel olarak etkinliklerinin kanıtlanmasının hemen ardından yoğun aşı çalışmalarına girişecek. ABD’de de aşılama çalışmaları başladı bile. Türkiye’de henüz aşılama ile ilgili düzenleme ve yaptırımlar açıklanmamış olsa da, çok sayıda ülke tarafından paylaşılan bir senaryo var:

Ülkeler, aşılamayı teşvik etmek amacıyla şehirler arası seyahatlerde de aşı zorunluluğu getirebilir ya da aşı olmayan bireylere 15 gün karantina zorunluluğu koyabilir. Bu durumda tıpkı uluslararası seyahatlerde olduğu gibi şehirler arası seyahatlerde de düzenlemeler aşıyı teşvik edecek şekilde yapılmış olacaktır.

Elbette şu sıralar bu konuda yapılan haberler birtakım spekülasyonlardan ibaret. Henüz aşılama çalışmaları tam anlamıyla başlamadığından dolayı geleceği ön görmek zor. ABD’de yapılan aşılamaların sonuçları heyecanla bekleniyor. Her geçen gün gelen yeni deney istatistikleri de ilgiyle takip ediliyor.

IoT Teknolojisine Sahip Akıllı Uygulamalar Yeni Nesil Aşı Pasaportları Olabilir Mi?

Türkiye’de güncel olarak AVM’ler, HES kodu olmadan girişi yasakladı. HES kodu, kişilerin bulaşıcı hastalık bakımından sağlık durumu kontrollerini gerçekleştirmenin en iyi yollarından biri olarak kullanılıyor. Benzer durum sanal bir aşı pasaportu yaratmak isteyen kurumlar için de mümkün olabilir.

aşı pasaportu dijital

Aşı ayrıntıları, test sonuçları ve COVID-19 geçmişi ile ilgili detaylı bilgilerin bulunduğu profillere sahip olduğunuz aplikasyonlar düşünün. İşte bu aplikasyonlarla ilgili çalışmalar şu an sürüyor. Örneğin CommonPass, önümüzdeki dönemlerde de özellikle New York, Boston, Londra ve Hong Kong uçuşlarında deneyimlenecek. Bu aplikasyonu kullanan havayolu şirketleri ise açıklanan verilere göre JetBlue, Lufthansa, Swiss International Airlines, United Airlines ve Virgin Atlantic olarak belirlendi.

2020 Ekim ayında United Airlines tarafından belirlenen pilot bölgelerde denenen aplikasyonlar tıpkı ‘’temassız ödeme’’ sistemi gibi ‘’temassız, erişilebilir ve bulut teknolojisi ile yönetilen’’ bir aplikasyon ümidini doğuruyor. Hong Kong, Singapur, Londra ve New York arasındaki uçuşlarda bu aplikasyon denendi ve yüksek verim alındı.

Aşılama ya da Aşı Pasaportları Sağlık Güvenliği Bakımından Etkili Bir Çözüm Olabilir Mi?

Hem evet, hem de hayır. Evet, çünkü yapılan araştırmalara göre uluslararası uçuşlar aracılığı ile yayılımı gerçekleşecek bir küresel salgının nasıl önlenebileceği bilinemiyor. Bir başka deyişle şu an elimizde olan en iyi yöntem bu olabilir.

Hayır, çünkü aşıların etkinlikleri henüz bilimsel bakımdan doyurucu oranda kanıtlanmış değil. COVID-19’un yayılma sürecinde ilk dönemlerde Birleşik Krallığın uyguladığına benzer bir şekilde ‘’sürü bağışıklığı’’ yönteminin aşı için uygulanması, bilimin gerektirdiği etik ilkelerin ihlali anlamına gelebilir.

COVID-19 aşı çalışmaları özellikle 3 – 4 elden yürütüldüğünden dolayı umut oldukça fazla. Türkiye de dahil çok sayıda ülke bu aşılardan en az birini binlerce adet sipariş verdi bile. Birinci nesil aşılar ne oranda bağışıklık kazandırabilir? Doğrusu bu henüz bilinmiyor. Özellikle semptomatik vakaların önlenmesi mümkün olsa bile, asemptomatik vakaların önlenmesi konusunda aşılar nasıl bir etkinlik gösterecek? En çok merak edilen sorulardan bir tanesi de bu olabilir.

Tek Çözüm Aşı Pasaportu Mu?

COVID-19 ile yeniden gündem olan aşı pasaportlarının tek çözüm olduğunu söylemiyoruz. Çünkü bu mutlaka bir ‘’pasaport’’ olmak zorunda değil. Sertifika, mobil aplikasyon, bulut sistemi. Ne olursa olsun, bir şekilde bağışıklık takibi yapılmak zorunda. Bu takibin en güçlü şekilde sağlanmasını mümkün kılacak bir sistem olduğu sürece, kullanılan yöntemin ne olacağı önemli değil gibi görünüyor. Bu konuda ABD’deki yetkililer de esnek davranıyorlar. Fakat nihai karar henüz alınmış değil. Türkiye’den ise konuyla ilgili net bir açıklama yapılmıyor.

İngiltere’de Aşı Pasaportu Kullanılmaya Başlandı Mı?

8 Araşol 2020 tarihi itibari ile İngiltere’de Alman Biyoteknoloji firması bioNTech’in ve Amerikan ilaç şirketi Pfizer’in iş birliği ile hazırlanan aşı kullanılmaya başlandı. Yüzde 95 oranında koruma sağladığı ile ilgili açıklamalar yapılan bu aşı, Croydon Ünivesite Hastanesinde denenmeye başlanacak. İngiltere’deki Ulusal Sağlık Enstitüsü ise konu ile ilgili bir bildiri yayınladı. Bu bildiriye göre, aşı olan kişilere ‘’COVID-19 Bağışıklık Kartı’’ adı altında özel bir kart verilecek. İngiltere’de şu an bir aşı zorunluluğu yok. Yine de, kartın üzerinde ‘’Lütfen bu kartın cüzdanınızda olduğundan emin olunuz.’’ İbaresi yer alıyor.

aşı pasaportu

Peki, bu ibare ne anlama geliyor? Gelecekte bu tür bir kart taşınması gerekebilir ve hükümetler bu konuda hazırlıklarına yavaş yavaş başlamış gibi görünüyor.

Konu ile ilgili İngiltere meclisinde yapılan açıklamalara göre, bu henüz bir ‘’pasaport’’ değil. Fakat hem ülkenin refahını garanti altına almak hem de insanların sağlığının korunduğundan emin olmak için ‘’ya aşı, ya karantina’’ gibi bir uygulamaya da gidilebilir. İngilterede muhafazakar partinin milletvekili olan Hames Cleverly’nin açıklamaları da bu yönde oldu. Özellikle toplu bir mekana girerken, seyahatlerde ya da diğer kamusal alanların kullanımında bu kartların gösterilmesi gerekebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu